Armide (SD2) – francuski okręt podwodny z czasów I wojny światowej i okresu międzywojennego, jednostka prototypowa typu Armide(inne języki). Pierwotnie została zamówiona w 1912 roku przez Japońską Cesarską Marynarkę Wojenną, jednak została podczas budowy zarekwirowana przez rząd Francji. Okręt został zwodowany w lipcu 1915 roku w stoczni Schneidera w Chalon-sur-Saône, a do służby w Marine nationale wszedł w czerwcu 1916 roku. Jednostka służyła na Morzu Śródziemnym, a z listy floty została skreślona w lipcu 1932 roku.
Projekt i budowa
Okręt zamówiony został w roku 1911 przez Japońską Cesarską Marynarkę Wojenną[1]. Jednostkę zaprojektował inż. Maxime Laubeuf[2][3]. Okręt, który miał otrzymać w Japonii numer 14 (№ 14, jap. 第14号艦)[1], został 3 czerwca 1915 roku zarekwirowany przez rząd francuski[3][4][a].
„Armide” zbudowana została w stoczni Schneidera w Chalon-sur-Saône[2][6]. Stępkę okrętu położono w 1912 roku[5][7], został zwodowany w lipcu 1915 roku[2][7][b], a do służby w Marine nationale przyjęto go w czerwcu 1916 roku[5][7]. Nazwa nawiązywała do postaci z eposu „Jerozolima wyzwolona” – Armidy. Jednostka otrzymała numer burtowy SD2[2].
Dane taktyczno–techniczne
„Armide” była średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej[2][5]. Długość całkowita wynosiła 56,2 metra, szerokość 5,2 metra i zanurzenie 3 metry[2][8]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 457 ton, a w zanurzeniu 670 ton[2][8]. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa dwusuwowe silniki wysokoprężne Schneider-Carels o łącznej mocy 2200 koni mechanicznych (KM)[2][8]. Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne Schneider o łącznej mocy 900 KM[2][3]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 17,5 węzła na powierzchni i 11 węzłów w zanurzeniu[2][3]. Zasięg wynosił 2600 Mm przy prędkości 11 węzłów (lub 900 Mm przy 13 węzłach) w położeniu nawodnym oraz 160 Mm przy prędkości 5 węzłów pod wodą[2][8].
Okręt wyposażony był w sześć wyrzutni torped kalibru 450 mm: dwie wewnętrzne na dziobie i cztery zewnętrzne, z łącznym zapasem 8 torped[3][4][c]. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło działo pokładowe kal. 47 mm L/50 M1902[2][5][d].
Załoga okrętu składała się z 31 oficerów, podoficerów i marynarzy[2][10].
Służba
„Armide” podczas wojny pływała w składzie 3. Flotylli Okrętów Podwodnych z bazą w Mudros[7]. Po wojnie nadal służyła na Morzu Śródziemnym[3]. Jednostkę skreślono z listy floty w lipcu 1932 roku[2][7][e].
Uwagi
- ↑ Według Navypedii jednostka została zarekwirowana 30 maja 1917 roku[5].
- ↑ Według P.E. Fontenoya wodowanie okrętu odbyło się 11 listopada 1913 roku[3].
- ↑ Według Navypedii jednostka posiadała 4 wewnętrzne wyrzutnie dziobowe i 2 zewnętrzne[5].
- ↑ Według J. Gozdawy-Gołębiowskiego i T. Wywerki Prekurata okręt był uzbrojony w działo kal. 37 mm[9].
- ↑ Według P.E. Fontenoya okręt wycofano ze służby 27 sierpnia 1935 roku[3].
Przypisy
- ↑ a b Ivan Gogin: "Schneider-Laubeuf" 3 class submarines (1917-1920). Navypedia. [dostęp 2017-03-17]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 212.
- ↑ a b c d e f g h Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 86.
- ↑ a b N. Polmar, Dorr B. Carpenter: Submarines of the Imperial Japanese Navy 1904-1945. London: 1986, s. 76.
- ↑ a b c d e f Ivan Gogin: ARMIDE submarines (1916-1917). Navypedia. [dostęp 2017-03-17]. (ang.).
- ↑ John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 198.
- ↑ a b c d e Jean Labayle-Couhat: French warships of World War I. London: 1974, s. 162.
- ↑ a b c d Jean Labayle-Couhat: French warships of World War I. London: 1974, s. 160.
- ↑ J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 537.
- ↑ Gordon Smith: World War 1 at Sea, FRENCH NAVY. Naval History Homepage. [dostęp 2017-03-17]. (ang.).
Bibliografia
- Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.). Brak numerów stron w książce
- Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.). Brak numerów stron w książce
- Ivan Gogin: ARMIDE submarines (1916-1917). Navypedia. [dostęp 2017-03-17]. (ang.).
- Ivan Gogin: "Schneider-Laubeuf" 3 class submarines (1917-1920). Navypedia. [dostęp 2017-03-17]. (ang.).
- Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1. Brak numerów stron w książce
- Jean Labayle-Couhat: French warships of World War I. London: Ian Allan Ltd., 1974. ISBN 0-7110-0445-5. (ang.). Brak numerów stron w książce
- John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: Studio Editions, 1990. ISBN 1-85170-378-0. (ang.). Brak numerów stron w książce
- Norman Polmar, Dorr B. Carpenter: Submarines of the Imperial Japanese Navy 1904-1945. London: Conway Maritime Press, 1986. ISBN 0-85177-396-6. (ang.). Brak numerów stron w książce
- Gordon Smith: World War 1 at Sea, FRENCH NAVY. Naval History Homepage. [dostęp 2017-03-17]. (ang.).