Wilhelm Szomek urodził się w 1857 w Sanoku[1]. Jego rodzicami byli Wenzel (Wacław) Schomek (w połowie XIX wieku inspektor oddziału podatkowego cyrkułu sanockiego[2][3][4], także sekretarz Dyrekcji Skarbu, zm. przed 1892) i Franciszki z domu Walz (1827-1892[5][6]). Miał rodzeństwo: Amelię (1853-1940, po mężu Czyczajczuk[7]), Wacława (1855-1910, sędzia, prokurator), Bolesława (1858-1910, polonista, profesor gimnazjalny), Natalię Józefę (ur. 1861[8], żona Kazimierza Krawczyńskiego[9]).
Ukończył szkołę realną z egzaminem dojrzałości[1]. Od 1874 do 1881 studiował na Wydziale Inżynierii Politechniki Lwowskiej[1]. Podczas studiów od 24 czerwca 1877 był członkiem wydziału Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Naukowej Słuchaczów Politechniki[10], a w roku akademickim 1879/1880 był członkiem wydziału Towarzystwa „Bratniej Pomocy” Słuchaczów Politechniki[11]. Ukończył studia z tytułem inżyniera[1]. W okresie zaboru austriackiego w ramach Autonomii galicyjskiej wstąpił do służby państwowej Austro-Węgier. W 1880 wszedł w skład Komisji Wodociągowej w Sanoku, zmierzającej do opracowania projektu wodociągów w mieście[12]. W 1882 pełnił funkcję inspicjenta przy budowie kolei żelaznej Jarosławsko-Sokalskiej w Bełzie[13]. 30 października 1890 był kandydatem na stanowisko inżyniera miejskiego w Sanoku (wybrany został inż. Władysław Beksiński)[14]. Od około 1891 na przełomie XIX/XX wieku pracował jako inżynier przy starostwie c. k. powiatu sanockiego[15][16][17]. Około 1898 był inżynierem i geometrą autoryzowanym w myśl rozporządzenia ministerialnego (z 11 grudnia 1860 i 8 listopada 1886)[18]. Pracował jako cywilny inżynier budowy w Sanoku[19]. Jako geometra przed 1911 został zaszeregowany do rządowo upoważnionych i zaprzysiężonych techników prywatnych zarówno w grupie inżynierów budownictwa (dla budowli drogowych, wodnych, mostowych i kolejowych, tudzież dla budowli lądowych stojących w bezpośrednim związku z poprzednimi) jak i w grupie geometrów (do robót pomiarowych)[20], a około 1913 w grupie rządowo upoważnionym cywilnych inżynierów budowy i rządowo upoważnionych cywilnych geometrów[21]. Był także biegłym w sprawach budowlanych. Od około 1902 był znawcą dla oceniania realności z większych przedsiębiorstw przemysłowych dla całego okręgu C. K. Sądzie Obwodowego w Sanoku[22]. Ponadto opracowywał projekty techniczne domów i konstrukcji żelaznych[23]. Prowadził biuro projektowe i urzędowy nadzór budowlany[24]. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w okresie II Rzeczypospolitej jako cywilny geometra był rządowo upoważnionym cywilnym inżynierem budownictwa[25]. W 1921, 1923, 1924 był powoływany na liście znawców z zawodu budownictwa i inżynierii dla oszacowania przedmiotów i gruntów, mogących ulec wywłaszczeniu dla kolei żelaznej oraz do wyznaczenia wynagrodzeń za wywłaszczenie praw wodnych[26][27][28]. W Sanoku wykonywał zawód mierniczego przysięgłego, złożył przysięgę 25 października 1926 i został wpisany na listę mierniczych przysięgłych, zarejestrowany pod numerem L. 101[29][30][31][32]. W ogłoszeniu Urzędu Wojewódzkiego Lwowskiego z 3 marca 1939 zawiadomiono, że Wilhelm Szomek zrzekł się tytułu i prawa do wykonywania zawodu mierniczego przysięgłego[33]. Był członkiem zwyczajnym Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie[34]. W 1912 uczestniczył w VI Zjeździe Techników Polskich w Krakowie[35].
Pełnił mandat radnego Rady Miasta Sanoka kadencji od 1912[41], w nowej radzie po przyłączeniu do Sanoka gminy Posada Sanocka[42], był radnym pierwszej powojennej kadencji od 1919[43]; później w okresie II RP[44] w klubie mieszczańskim[45][46] (od 1924[47][48], od 1928[49]). W 1931 był jednym z reprezentantów Rady Miasta w komisjach, które miały prowadzić rozmowy w Wydziale Powiatowym w sprawie przyłączenia gminy Posada Olchowska do miasta Sanoka[50].
Działał aktywnie w sferze społecznej w Sanoku[51]. W 1893 reprezentował Sanok na uroczystości złożenia zwłok Teofila Lenartowicza w Krypcie Zasłużonych na Skałce w Krakowie[52][53]. Był członkiem Towarzystwa Bursy Gimnazjalnej w Sanoku[54], członkiem zwyczajnym Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego[55][56][57][58][59], członkiem sanockiego koła Towarzystwa Szkoły Ludowej[60]. Był wieloletnim członkiem i działaczem sanockiego gniazdaPolskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (od powstania w 1889 do 1939, zarówno w czasie zaboru austriackiego, jak i w niepodległej II Rzeczypospolitej)[61][62][63][64]; w 1892 wybrany wiceprezesem[65]). Jego nazwisko zostało umieszczone w drzewcu sztandaru TG Sokół w Sanoku, na jednym z 125 gwoździ upamiętniających członków[66]. W listopadzie 1895 został wybrany członkiem wydziału Towarzystwa Kasyna w Sanoku[67]. 20 stycznia 1897 został wybrany członkiem wydziału Kółka dramatyczno-muzycznego w Sanoku[68]. Był działaczem Towarzystwa Upiększania Miasta Sanoka[69][70] (był wybieranym wydziałowym TUMS 18 marca 1905[71], 8 czerwca 1906[72], 30 kwietnia 1910[73], 19 czerwca 1912[74], później sekretarzem[75]). Na jego wniosek w 1883 Rada Miejska dokonała uczczenia rocznicy 200-lecia odsieczy wiedeńskiej z 1683, nadając ulicy Zielonej nową nazwę Jana III Sobieskiego[76] (w tym czasie powstało tam Gimnazjum nr 2 im. Królowej Zofii). Działał w ramach Czytelni Mieszczańskiej, istniejącej w budynku Ramerówka i w ramach Towarzystwa Polskiej Ochronki Dzieci Chrześcijańskich[77]. Zasiadł w radzie nadzorczej Towarzystwa Kasy Zaliczkowej w Sanoku[78]. 30 kwietnia 1906 został wybrany zastępcą dyrektora Towarzystwa Zaliczkowego w Sanoku[79]. Był członkiem wspierającym i zasiadł w Radzie Opiekuńczej Katolickiego Związku Młodzieży Rękodzielniczej i Przemysłowej w Sanoku[80]. Działał w Towarzystwie Wzajemnych Ubezpieczeń Urzędników Prywatnych[81]. 4 listopada 1906 został wybrany na okres trzech lat przewodniczącym Rady Parafialnej przy Parafii Przemienienia Pańskiego w Sanoku[82]. Jako delegat Wydziału Krajowego z dniem 17 grudnia 1913 zasiadł w wydziale szkolnym Przemysłowej Szkoły Uzupełniającej w Sanoku-Posadzie Olchowskiej[83]. W latach 20. pełnił funkcję wiceprezesa zarządu ekspozytury powiatowej w Sanoku Polskiego Towarzystwa Opieki nad Grobami Bohaterów[84]. Był członkiem wydziału oraz zasiadał w komisji kontrolującej Kasy Oszczędności miasta Sanoka (1927)[85]. W sanockim kościele Przemienienia Pańskiego został umieszczony witraż okienny ufundowany przez Wilhelma i Władysławę Szomków w 1906[77].
Udzielał się także na polu hodowlanym. Został wydziałowym założonej 11 stycznia 1903 w Sanoku pierwszej filii lwowskiego Towarzystwa Chowu Drobiu, Gołębi i Królików oraz został jej członkiem[86][87]. Zajmował się hodowlą gołębi[88]. Był członkiem wydziału Towarzystwa Pszczelniczo–Ogrodniczego dla ziemi sanockiej, powołanego pod koniec 1906[89]. Na przełomie 1918/1919 był jednym z założycieli Koła „Bieszczady” Polskiego Towarzystwa Łowieckiego w Sanoku[90]. W 1927 został prezesem Sekcji Popierania Jedwabnictwa przy Okręgowym Towarzystwie Gospodarskim w Sanoku[91]. W 1926 otrzymał udzielone przez władze gminy miasta Sanoka prawo polowania[92].
Żoną Wilhelma Szomka została Władysława Józefa z domu Żeleska (ur. 27 czerwca 1872 w Żółkwi jako córka sędziego Franciszka Żeleskiego i Emilii z domu Lidl, zm. 8 września 1947 w Sanoku[93]), działaczka społeczna, m.in. Komitetu Obywatelskiego Ziemi Sanockiej[94], prezes sanockiego Towarzystwa św. Wincentego à Paulo[95][96][97][98][99].
Wilhelm Szomek zmarł 19 lutego 1940 w Sanoku[100]. Został pochowany w rodzinnym grobowcu w kształcie piramidy na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku[101][102][103]. W tym miejscu została pochowana jego powinowata Joanna Lidl (żona Karola, matka Karola i Jana), jego krewni, tj. matka Franciszka, siostra Amelia, żona Władysława, Maria Żeleska, a ponadto lekarz dr Włodzimierz Pajączkowski z żoną Wandą[104][105]. Córką Wilhelma i Władysławy Szomków była Maria Franciszka Emilia (ur. 1911, w 1934 jako studentka agronomii poślubiła studenta na tym kierunku, Janusza Wielhorskiego[106], zm. 2005)[77].
Projekty
Gmach Powiatowego Towarzystwa Zaliczkowego w Brzozowie, które powstało w 1888 dzięki inicjatywie księdza Marcina Białego, prepozyta brzozowskiego, oraz grupy obywateli miasta[107]. Obecnie w budynku znajdujący się przy ulicy Mickiewicza 26 w Brzozowie mieści się oddział Banku Nowego. Do 2019 mieścił się tam oddział Podkarpackiego Banku Spółdzielczego.
Budynek przy ul. Teofila Lenartowicza 2 w Sanoku – pierwotnie dom własny Wilhelma Szomka. Budowę ukończono w 1892[108]. Po 1945 dom objęty został kwaterunkiem. Na początku lat 70. XX wieku córka Wilhelma Szomka, Maria Wielhorska sprzedała willę miastu. Następnie w latach 1975–1982 budynek został przebudowany i odrestaurowany. Przebudowa objęła głównie wnętrza, mając na celu przystosowanie ich do nowych funkcji. Usunięto wówczas pierwotne schody kręcone, zastępując je obecnymi, powrotnymi. 3 maja 1982 w budynku została uroczyście otwarta Miejska Biblioteka Publiczna[109][110].
Willa Zaleskich w Sanoku (1894), położona przy placu św. Jana w Sanoku. Została wybudowana latach 1896–1910. Jej właściciel, ceniony sanocki lekarz, dr Karol Zaleski miał zamiar, aby rodowa siedziba nawiązywała architektonicznie do pałaców weneckich[108]. Zwana także „Sokole Gniazdo” z uwagi na umiejscowienie tuż nad 40-metrową skarpą. Pierwszym projektantem był Władysław Beksiński, a drugim Wilhelm Szomek.
Budynek przy ul. Jana III Sobieskiego 7 w Sanoku, ukończony w 1903, położony na własnym areale W. Szomka, który następnie został wydzierżawiony na rzecz działającej w nim poczty (w latach 30. Szomek pozostawał właścicielem parceli[112]), został spalony przez Niemców na przełomie lipca/sierpnia 1944[113][114][115].
W drugiej połowie lat 30. był doradcą przy pracach remontowych w kościele i klasztorze Franciszkanów w Sanoku, za jego sugestią wykonano otynkowanie kościoła od strony rynku, zaś od strony ogrodu w kierunku wschodnim, prezbiterium pozostawiono na elewacji tzw. „dziki kamień”[124].
↑Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1892. Lwów: 1892, s. 274. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1893. Lwów: 1893, s. 274. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1894. Lwów: 1894, s. 274. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: 1895, s. 274. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1896. Lwów: 1896, s. 274. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1897. Lwów: 1897, s. 274. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1898. Lwów: 1898, s. 330. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1899. Lwów: 1899, s. 330. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1900. Lwów: 1900, s. 330. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 276, 300. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1902. Lwów: 1902, s. 353. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1903. Lwów: 1903, s. 353. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1904. Lwów: 1904, s. 353. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów: 1905, s. 353. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1906. Lwów: 1906, s. 366. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów: 1907, s. 366. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 366. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 395. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 395. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: 1911, s. 409. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912, s. 409-410. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 462. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 469.
↑Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1903. Lwów: 1903, s. 108. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1904. Lwów: 1904, s. 108. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów: 1905, s. 108. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1906. Lwów: 1906, s. 124. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów: 1907, s. 124. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 124. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 138. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 138. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: 1911, s. 142. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912, s. 140. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 143. •Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 144.
↑Wojciech Sołtys: Budownictwo, przemysł, rzemiosło, handel, Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939. W: Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka: Sanok. Dzieje miasta. Kraków: 1995, s. 525.
↑Marek Drwięga. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka w latach 1918–1939. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 36, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN1731-870X.
↑Marek Drwięga. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka w latach 1918–1939. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 40, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN1731-870X.
↑Marek Drwięga. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka w latach 1918–1939. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 39, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN1731-870X.
↑Marek Drwięga. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka w latach 1918–1939. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 38, 40, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN1731-870X.
↑Edward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne. Organizacje o charakterze gospodarczym, społecznym, kulturalnym i sportowym w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 609.
↑Społeczeństwo Sanoka u progu XX wieku, W epoce autonomii galicyjskiej. W: Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka: op.cit. Sanok. Dzieje miasta. s. 461.
↑Marek Drwięga. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka w latach 1918–1939. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 69, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN1731-870X.
↑Edward Zając, Organizacje o charakterze gospodarczym, społecznym, kulturalnym i sportowym. Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 608.
↑Paweł Nestorowicz: Boża rola. Przyczynek do historii cmentarzy sanockich w 110-tą rocznicę konsekracji cmentarza przy ul. Rymanowskiej. Sanok: 2005, s. 48.
↑Stanisław Dobrowolski: Kamienica. Edelheitowie — Trendotowie — Jankowscy w Sanoku. Krosno – Sanok: Ruthenus, 2013, s. 90. ISBN 978-83-7530-234-9.
↑Ewa Śnieżyńska-Stolot, Franciszek Stolot: Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. I: Województwo krośnieńskie (zeszyt 2: Lesko, Sanok, Ustrzyki Dolne i okolice). Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 1982, s. 20. ISBN 83-221-0158-9.
Edward Zając: Szkice z dziejów Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1998. ISBN 83-909787-0-9. Brak numerów stron w książce
Franciszek Oberc. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN1731-870X.brak numeru strony