Papieska elekcja 1118
Papieska elekcja 24 stycznia 1118 – wybór Gelazjusza II na następcę papieża Paschalisa II, który zmarł 21 stycznia 1118 w Rzymie po długim, blisko 19-letnim pontyfikacie. Lista elektorówZgodnie z dekretem In Nomine Domini z 1059 roku elektorami papieża byli jedynie kardynałowie biskupi, jednak w okresie schizmy antypapieża Klemensa III (1084-1100) do udziału w papieskich elekcjach dopuszczono także kardynałów prezbiterów (po raz pierwszy w 1086) i kardynałów diakonów (po raz pierwszy w 1088). Rozpowszechniana przy tym była sfałszowana wersja dekretu "In Nomine Domini", mówiąca, że wyborcami papieża są "kardynałowie", a nie "kardynałowie biskupi". Mimo to jeszcze w 1099 kardynałowie-biskupi odgrywali dominującą rolę w procedurze wyboru następcy Urbana II. Natomiast w wyborze następcy Paschalisa II nic nie wskazuje, by kardynałowie biskupi odgrywali jakąkolwiek uprzywilejowaną rolę. Dane odnośnie do liczebności i składu Kolegium Kardynałów w styczniu 1118 roku są bardzo niepewne. Podstawowym źródłem jest spisana kilkanaście lat później relacja Pandolfo Alatrino[1], który twierdził, że w elekcji uczestniczyło 49 kardynałów (4 biskupów, 27 prezbiterów i 18 diakonów), wymienia jednak imiona tylko 35 z nich (4 biskupów, 20 prezbiterów i 11 diakonów, wliczając elekta)[2]. Według Pandolfo, jeden kardynał prezbiter (Hugo z Ss. Apostoli) był nieobecny, do którego należy doliczyć jeszcze dwóch kardynałów-biskupów, o których Pandolfo w kontekście elekcji wprawdzie nie wspomina, ale których istnienie i godność są udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości. Wiarygodność relacji Pandolfo, w tym także jest listy elektorów, jest podważana przez współczesnych historyków; wskazuje się na jej polemiczny charakter wynikający z atmosfery schizmy antypapieża Anakleta II (1130-38)[3]. Krytyczna analiza źródeł wykazała, że[4]:
W styczniu 1118 roku Kolegium Kardynałów liczyło najprawdopodobniej jedynie 41 członków, w tym 6 biskupów, 20 prezbiterów i 15 diakonów, z czego 36 (4, 18 i 14) uczestniczyło w elekcji:
Kardynał Giovanni Coniulo został kreowany przez Urbana II, pozostali byli nominatami Paschalisa II. Ponadto w elekcji uczestniczyli subdiakoni Świętego Kościoła Rzymskiego, z których dwóch jest znanych z imienia: Mikołaj, primicerius scholae cantorum, oraz Amico, O.S.B.Cluny, opat S. Lorenzo fuori le mura[8]. NieobecniPrawdopodobnie pięciu kardynałów, w tym dwóch prezbiterów, dwóch biskupów i jeden diakon, było nieobecnych:[9]
Giovanni z Subiaco był nominatem Grzegorza VII, pozostali – Paschalisa II. Wybór Gelazjusza IIPaschalis II przez cały swój pontyfikat toczył spór o inwestyturę z cesarzem Henrykiem V, którego popierała rzymska arystokracja. Po jego śmierci kardynałowie musieli schronić się w benedyktyńskim klasztorze na Palatynie w obawie przed zwolennikami cesarza. Tam 24 stycznia, po trzech dniach zwyczajowych modłów i nabożeństw, jednogłośnie obrali starego kardynała Giovanni Coniulo z Gaety, diakona S. Maria in Cosmedin oraz kanclerza Stolicy Apostolskiej. Elekt przyjął wybór jako Gelazjusz II. Krótko po swoim wyborze papież został aresztowany przez rzymskiego barona Cenzio II Frangipani, zwolennika cesarza. W marcu uwolniło go wprawdzie powstanie ludowe, musiał jednak uchodzić z Rzymu do Francji, gdzie pozostał aż do swojej śmierci na początku następnego roku. W tym czasie cesarz wyznaczył antypapieża w osobie arcybiskupa Maurycego Burdinusa z Bragi, który przyjął imię Grzegorz VIII. Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne |